Onbeheerde nalatenschappen

Een onbeheerde nalatenschap is een nalatenschap waarvoor geen erfgenamen zijn gevonden, er geen erfgenamen bekend zijn of de gevonden erfgenamen de nalatenschap niet accepteren.

Vaststelling of iets een onbeheerde nalatenschap is

Bij een melding van een vermoedelijk onbeheerde nalatenschap onderzoeken we eerst of het echt een onbeheerde nalatenschap is via het boedelregister en het Centraal Testamentenregister. Als het een onbeheerde nalatenschap is, onderzoeken we welke baten of eigendommen er zijn. Ook starten we een onderzoek naar de erfgenamen. De kosten die we maken voor dit onderzoek brengen we in mindering op de erfenis.

Het Rijksvastgoedbedrijf zoekt naar erfgenamen via persoonskaarten, de Basisregistratie Personen en openbare bronnen. Als we niet genoeg informatie kunnen vinden, vragen we het CBG-Centrum voor Familiegeschiedenis om verder onderzoek te doen. Als er geen erfgenamen zijn, is het Rijksvastgoedbedrijf verantwoordelijk voor de afwikkeling van de nalatenschap, als dit kostendekkend kan. Als er wel erfgenamen zijn, neemt het Rijksvastgoedbedrijf contact op met de gevonden erfgenamen en draagt de verdere afwikkeling van de nalatenschap over aan een door hen gekozen notaris. Een onderzoek van het CBG-Centrum voor Familiegeschiedenis is niet altijd compleet. Het is aan de gekozen notaris om samen met de gevonden erfgenamen de rest van de erfgenamen te informeren. Zo kan de notaris een verklaring van erfrecht opmaken over wie de erfgenamen zijn en voor welk deel.

Als een nalatenschap onbeheerd is en er dus geen erfgenamen zijn, is het Rijksvastgoedbedrijf verantwoordelijk voor de afhandeling van de nalatenschap. Per nalatenschap beoordelen we zorgvuldig welke manier van afwikkeling het meest geschikt is. Dit hangt bijvoorbeeld af van de samenstelling en grootte van de nalatenschap. De kosten die we maken voor de afwikkeling van de nalatenschap brengen we in mindering op de erfenis.

Als er bij het onderzoek geen erfgenamen worden gevonden, kan het Rijksvastgoedbedrijf de nalatenschap niet afhandelen. Omdat we niet weten of iemand later nog geld uit de nalatenschap wil opeisen, wordt het geld gestort in de consignatiekas. Hier blijft het geld 20 jaar beschikbaar voor erfgenamen. Op rijksoverheid.nl kunt u vinden of u erfgenaam bent en recht heeft op geld uit de consignatiekas.

Als u (een deel van) uw nalatenschap aan de Staat der Nederlanden wilt nalaten, kunt u dit alleen via een notariële akte laten vastleggen. Als u dat wilt, kunt u ervoor kiezen om de opbrengst aan een bepaald maatschappelijk doel te besteden, zoals bijvoorbeeld:

• monumentenzorg;
• natuurbehoud;
• gezondheidszorg;
• cultuur;
• wetenschappelijk onderzoek;
• of een ander maatschappelijk doel.

Ook tijdens uw leven kunt u een schenking doen aan de Staat der Nederlanden. Net als bij nalaten kunt u daarbij aangeven dat u de schenking graag aan een bepaald maatschappelijk doel wilt laten besteden.

Voor vragen over schenken of nalaten aan de Staat der Nederlanden kunt u contact met ons opnemen via het aanvraagformulier. Is de Staat der Nederlanden in een testament als erfgenaam of legataris opgenomen? Dan kan de notaris, executeur of andere persoon die de nalatenschap afwikkelt via het aanvraagformulier contact met ons opnemen voor de verdere afhandeling.

In een notariële akte kunt u een bepaling laten vastleggen door een notaris. Dit is een specifieke regel of wens over uw nalatenschap in uw testament. Een testament is een officieel document over wat er na overlijden met uw bezittingen moet gebeuren. Hieronder staan enkele voorbeelden van bepalingen die een notaris afhankelijk van uw wensen in een testament kan opnemen.

Benoeming van de Staat als erfgenaam

"Ik benoem de Staat der Nederlanden tot mijn enige erfgenaam."

Eventueel kan daaraan worden toegevoegd:

1. "Ik verzoek (zonder daartoe een juridische verplichting op te leggen) mijn nalatenschap te besteden aan [omschrijving doel]."

Of:

2. "Ik leg mijn erfgenaam de last op zorg te dragen voor mijn crematie."

Of:

3. "Ik benoem de Staat der Nederlanden tevens tot executeur van mijn nalatenschap met de opdracht om de nalatenschap overeenkomstig mijn testament af te wikkelen."

Onterving en uiteindelijke verkrijging door de Staat

Een andere mogelijkheid is dat alle wettelijke erfgenamen in een testament worden uitgesloten. Kinderen kunnen echter, ook wanneer zij zijn onterfd, onder bepaalde voorwaarden aanspraak maken op hun legitieme portie.

Voorbeeld:

"Ik sluit ieder van mijn wettelijke erfgenamen uit als erfgenaam van mijn nalatenschap. Tevens bepaal ik dat de wettelijke regels omtrent plaatsvervulling niet van toepassing zijn."

Eventueel kan daaraan de volgende bepaling worden toegevoegd:

"Ik erken en aanvaard dat door bovenstaande bepaling de Staat der Nederlanden op grond van het huidige artikel 4:189 van het Burgerlijk Wetboek als bijzondere verkrijger onder algemene titel van mijn nalatenschap zal optreden. Derhalve dient/dienen de executeur(s) mijn nalatenschap te vereffenen. Ik verzoek de Staat der Nederlanden om de netto-opbrengst te schenken aan de volgende charitatieve instellingen: [volgt opsomming met percentages]."