Defensievastgoed, bijzondere renovaties en nieuwe rijkskantoren – het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) heeft veel werk te verzetten. Om dat te bereiken wil het RVB onder meer versnellen met standaard Defensiegebouwen, blijkt uit de Inkoopplanning. Het gaat om zo’n € 1,4 miljard aan aanbestedingen.
Beeld: Rijksvastgoedbedrijf
Op vliegbasis Leeuwarden komt het eerste gestandaardiseerde legeringsgebouw voor Defensie.
Snel lesgebouwen uit de fabriek neerzetten op een militair terrein of het zorgvuldig renoveren en verbouwen van een gerechtsgebouw in een historische binnenstad – het zijn twee grote en opvallende projecten uit de Inkoopplanning. Maar er moet meer gebeuren: onder andere onderhoud aan rijksgebouwen en het moderniseren van kantoorpanden.
Voorbereiden
Alles bij elkaar een grote opgave, die het RVB graag samen uitvoert met marktpartijen. In de Inkoopplanning van oktober kunnen bouwbedrijven, installateurs, architecten en ingenieursbureaus zien welke projecten eraan komen. Met deze lijst van aanbestedingen kunnen zij zich goed voorbereiden. Drie bijzondere projecten zijn uitgelicht.
Beeld: Rijksvastgoedbedrijf
De eerste legeringsgebouwen op vliegbasis Leeuwarden.
Defensieversnelling: kantoor- en lesgebouwen
Defensie heeft veel nieuwe gebouwen nodig. En die moeten er snel komen. Daarom gaat het RVB gestandaardiseerde les- en kantoorgebouwen inkopen voor Defensie. De aanbesteding omvat twee percelen voor gebouwen op Defensielocaties door heel Nederland die naar verwachting de komende jaren worden opgeleverd.
Het is de tweede grote aanbesteding voor gestandaardiseerd bouwen. Begin 2026 is een aanbesteding voor legeringsgebouwen afgerond. Dat is waar militairen overnachten. Het eerste legeringsgebouw op Vliegbasis Leeuwarden is al bijna in gebruik. De slaapkamers, gemeenschappelijke ruimtes en alle andere onderdelen zijn in een hal geproduceerd en gingen per elektrische vrachtwagen naar Leeuwarden.
Nu volgen de les- en kantoorgebouwen. In totaal gaat het in dit raamcontract om zo’n 130.000 vierkante meter aan gebouwen. Ook bij deze aanbesteding wil het RVB gebouwconcepten die toepasbaar zijn voor alle locaties. Een gebouw kan bestaan uit een combinatie van kantoor- en lesruimtes. De bouwstenen waar Defensie uit kan kiezen, zijn onder andere werkkamers voor één of meer mensen, kantoortuinen, studieruimtes, vergaderruimtes, leslokalen en keukentjes.
Beeld: Dirk Verwoerd/RVB
Het bestaande gerechtsgebouw in Arnhem.
Gefaseerde nieuwbouw: Paleis van Justitie Arnhem
Op de lijst staat ook een aantal projecten voor de Raad van de Rechtspraak. ‘Veel gerechtsgebouwen die in de jaren 90 zijn gebouwd of uitgebreid kunnen vernieuwing gebruiken’, vertelt Fokke van Dijk, coördinerend architect bij het RVB. ‘De wereld is veranderd: er zijn te veel kleine zittingsruimtes en te weinig zalen voor grote, complexe zaken. Ook heeft beveiliging meer ruimte nodig.’
Voor een van die gerechtsgebouwen, het Paleis van Justitie in Arnhem, zoekt het RVB een ontwerpteam voor een grondige renovatie en uitbreiding. Een bijzondere opdracht, aldus Van Dijk. ‘Het Paleis van Justitie is een rijksmonument en vormt samen met het stadhuis, het provinciehuis en het Gelders archiefgebouw een cultuurhistorisch ensemble van wederopbouwarchitectuur. Dit deel van het centrum, het Bestuurskwartier, is na de verwoestingen van de Tweede Wereldoorlog gebouwd.’
Volgens Van Dijk probeert het RVB waar dat kan te standaardiseren: voor de zittingszalen zijn er standaardeisen. Maar voor deze opdracht gaat het vooral om maatwerk. ‘Het vernieuwen en uitbreiden vraagt om veel onderzoek en afstemming. We bouwen in fases: eerst de nieuwbouw met zittingszalen en kantoorruime, daarna renoveren we het monument en tenslotte stoten we de jaren 90-uitbreiding af. Dit doen we terwijl de rechtbank openblijft, waarbij overlast voor medewerkers zoveel mogelijk beperkt blijft.’
Ook werkt het RVB samen met de gemeente om het Arnhems Bestuurskwartier levendiger te maken: minder stenen, meer groen en nieuwe verbindingen tussen het centrum en de Rijnoever. Ook komt er ruimte voor woningbouw. De aankondiging voor het ontwerpteam staat op TenderNed. Van Dijk: ‘Dit is een prachtige puzzel voor architecten.’
Beeld: Martijn Lantinga/RVB
De huidige KNMI-kantoren met witte radarbol.
Kantoorrenovatie: modernisering KNMI-huisvesting
Op de Inkoopplanning staan ook aanbestedingen voor rijkskantoren. Een bijzondere opdracht is in De Bilt. Daar gaat het RVB twee verouderde kantoren vervangen door één duurzaam kantoor. Het gaat om de huisvesting van het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (KNMI), bekend door de toren met witte radarbol. Modernisering is noodzakelijk. ‘Het KNMI zit qua huisvesting met zo’n 20.000 vierkante meter te ruim in de jas’, vertelde RVB-projectleider Martijn Lantinga in juli 2026 over de KNMI-huisvesting. 'De twee kantoren hebben achterstallig onderhoud en zijn niet energiezuinig.’
De aanbesteding voor het KNMI bestaat uit kantoorruimte, maar ook ‘specials’ als een laboratorium, een windtunnel en ruimtes voor meetapparatuur. Duurzaamheid is een belangrijke eis. Bij de sloop van de oude kantoren wil het RVB zoveel mogelijk materiaal laten oogsten voor hergebruik. En het nieuwe kantoor (ruim 9.000 vierkante meter) moet na oplevering energieneutraal zijn.
Ook moeten alle metingen van het KNMI door blijven gaan. Tijdens de bouw zal het KNMI de meetapparatuur tijdelijk opstellen op de oude radartoren die op anderhalve meter van één van de te slopen kantoren ligt. De metingen zijn essentieel en mogen niet verstoord worden.