Twee verouderde KNMI-kantoren in De Bilt gaat het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) vervangen door één duurzaam kantoor. ‘En alle metingen moeten gewoon doorgaan.’ Met een marktconsultatie onderzoekt het RVB hoe de markt tegen deze opgave aan kijkt.
Beeld: RVB
De twee grijze kantoren naast de radartoren maken plaats voor één modern kantoor.
Het begon allemaal op sterrenwacht de Sonnenborgh in Utrecht in 1854. Inmiddels is het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (KNMI) al bijna 130 jaar gevestigd in De Bilt. Er is sindsdien veel gebouwd en verbouwd.
Verouderd
Nu is het dringend tijd voor de volgende modernisering. ‘Het KNMI zit qua huisvesting met zo’n 20.000 vierkante meter te ruim in de jas. De twee kantoren hebben achterstallig onderhoud en zijn niet energiezuinig’, zegt projectleider Martijn Lantinga van het RVB. Ook zijn de oude kantoren niet geschikt voor hybride werken.
Naast de nieuwbouw zijn er nog verbouwingen en renovaties van kleinere gebouwen waaronder de vulhut (daar worden weerballonnen met helium gevuld), twee voormalige dienstwoningen en een monumentale villa.
Beeld: Martijn Lantinga/RVB
Klaar voor de toekomst
Duurzaamheid – natuurinclusief, energiezuinig, klimaatadaptief en circulair - is een eerste belangrijke eis voor het grote nieuwbouwproject. Dat begint al bij de sloop van de oude kantoren: zoveel mogelijk materiaal wil het RVB laten oogsten voor hergebruik. Het nieuwe kantoor (ruim 9.000 vierkante meter) moet in het gebruik aan de klimaatafspraken van Parijs voldoen op het gebied van energie. Concreet houdt dat in dat het KNMI-kantoor na oplevering energieneutraal zal zijn.
Naast de duurzaamheidseisen moet het ontwerp natuurlijk helemaal afgestemd zijn op het werk van het KNMI: metingen, onderzoek, internationale samenwerking en kennisuitwisseling. Twee derde van het gebouw is gewoon kantoor. En een derde bestaat uit ‘specials’ zoals een laboratorium, een windtunnel, testruimtes en ruimtes voor het ijken van meetapparatuur.
TenderNed
‘Het contract beslaat het ontwerp, de bouw en vijftien jaar onderhoud’, zegt Lantinga. ‘In de marktconsultatie die nu op TenderNed staat, willen we marktpartijen de mogelijkheid bieden om te reageren op deze opgave en om vragen te stellen. Over de planning, de contractvorm, de risico’s en de aandachtspunten. En misschien zijn er dingen die wij over het hoofd hebben gezien. We horen dat heel graag, zodat we een zo goed mogelijke uitvraag kunnen opstellen. Het is een bijzondere opgave, er is immers maar één KNMI en we zien dat er veel interesse is vanuit de markt. Negenendertig partijen hebben al belangstelling getoond.’
Risico’s
Lantinga benadrukt dat het RVB uitvoerig naar mogelijke risico’s heeft gekeken. ‘We hebben daarbij telkens de vraag gesteld: hoe kunnen we de risico’s minimaliseren voor marktpartijen? Daaruit kwam dat we hebben besloten om de tijdelijke huisvesting buiten deze opgave en ook buiten het terrein te houden. Dat werkt al een stuk gemakkelijker.’ Een van de risico’s die overblijven, zijn dat alle metingen van het KNMI gewoon door moeten blijven gaan. ‘De winkel blijft dus gewoon open.’
Tijdens de bouw zal daarvoor meetapparatuur tijdelijk worden opgesteld op de oude radartoren. De complicerende factor is dat de toren op anderhalve meter ligt van één van de te slopen kantoren. De metingen zijn essentieel, mogen niet verstoord worden en kunnen invloed hebben op het tempo van de sloop en de daaropvolgende nieuwbouw.
Noodzetel en radartoren
De leegstaande toren ontsnapt aan de sloop. De toren met de bekende witte radarbol geniet weliswaar geen monumentale bescherming, maar is wel een KNMI-gebouw waar de omgeving aan gehecht is.
Een ander relict uit andere tijden is een noodzetel uit de Koude Oorlog. Een noodzetel is een ondergrondse schuilplaats of bunker voor de regering of overheidsdiensten. De noodzetel zit onder het oudste kantoor en zal waarschijnlijk de status van rijksmonument krijgen en moet dus ongeschonden door de sloop van het kantoor komen. Dat is ook iets waar de aannemende partij rekening mee moet houden.
Planning
Tot 21 augustus kunnen geïnteresseerde bedrijven vragen stellen. De eindrapportage met de opgehaalde vragen en suggesties van de markt volgt op 12 oktober. Naar verwachting zal het RVB de aanbesteding in het tweede kwartaal van 2027 publiceren.
Meer informatie: 33176 | Design, Build & Maintain huisvesting KNMI de Bilt