Aruba’s klimaat stelt hoge eisen aan nieuw marinegebouw

De foto’s die projectmanager Jeroen Kersbergen van het RVB vanuit Aruba ontving, logen er niet om. Wanden met schimmel en veel roest. ‘Je moet bedenken dat de luchtvochtigheidsgraad op Aruba 80 procent is. En na een regenbui is dat 100 procent.’ Voeg daar nog de felle zon en de zoute zeelucht bij en het is duidelijk dat gebouwen veel te verduren hebben op Aruba.

Onderzoek

Toen het RVB de opdracht van Defensie kreeg om verouderde opslaggebouwen en werkplaatsen op de Marinierskazerne Savaneta te vervangen door één nieuw gebouw deed Kersbergen - zoals altijd - eerst grondig onderzoek. Wat heeft de marine precies nodig? Maar ook: Hoe voorkom je vochtproblemen? En hoe verdedig je het gebouw tegen termieten?

Opslag en werkplaats

Nu staan er veel losse verouderde gebouwen en zijn er ook containers neergezet. Dit komt de levensduur van de opgeslagen materialen niet ten goede. Het nieuwe gebouw brengt meer samenhang aan. Het biedt ruimte aan een expeditieruimte met kasten en een stellingopslag waar lucht- en zeevracht binnenkomt, een opslagruimte, een werkplaats voor timmer- en schilderwerk en kantoren.

(Tekst gaat door onder de animatie)

Geconditioneerde lucht

‘Voor elk deel van het gebouw hebben we precies opgegeven wat het vochtpercentage en de temperatuur mag zijn om het in ideale conditie te houden’, zegt Kersbergen. De eerste stap om dat doel te bereiken, is om het hele gebouw binnen één thermische schil te houden waar vervolgens geconditioneerde lucht wordt binnengebracht. Dat houdt in dat de lucht een bepaalde temperatuur en luchtvochtigheid moet hebben. ‘Alles wat je van buiten haalt, is heel vochtig. Als je de lucht geconditioneerd binnenbrengt, heeft dat veel minder effect op de constructie van het gebouw en op het binnenklimaat.’ De ideale binnentemperatuur blijkt tussen de 24 en 26 graden te zijn.

Testen

Die eisen zijn gestoeld op testen en berekeningen die Kersbergen heeft laten uitvoeren. ‘Stel dat het buiten 32 graden is en binnen16 graden. Als je dan de deur opent, krijg je vochtige warme lucht binnen die meteen neerslaat. Dat willen we voorkomen. We hebben een testopstelling gemaakt met verschillende materialen en mate van isolatie. Vervolgens hebben we gedurende een aantal weken ’s ochtends, ’s middags en ’s avonds metingen gedaan en die in een rekenmodel gestopt.’
Een van de verrassingen voor Kersbergen was dat minder isolatiemateriaal nodig was dan verwacht. ‘Met vrij dun isolatiemateriaal aan de binnenkant van het gebouw houden we het dauwpunt (temperatuur waarbij vocht condenseert, red.) op de juiste plek. Wat we ook hebben geleerd is dat de patchkasten (rekken waar servers in staan, red.) een eindje van de muur moeten staan. Als je ze 10 centimeter vrijhoudt van de geïsoleerde wand heb je geen vochtproblemen.’

Duurzaamheidseisen

Een andere bedreiging voor gebouwen in de tropen zijn termieten. De duurzaamheidseisen schrijven voor dat - waar dat mogelijk is - hout moeten worden gebruikt. Maar hout is ook kwetsbaar voor termieten. In het ontwerp is daarom gekozen voor geïmpregneerd hout dat de termieten op afstand moet houden.
Een andere duurzaamheidseis is vergroening. Kersbergen: ‘Rondom het gebouw worden er wadi’s aangelegd. Daarmee kun je tijdens hevige regenval water opvangen en voorkom je dat water over het terrein stroomt. Ook hebben we gekeken welke inheemse bomen en struiken we kunnen planten die gewend zijn aan het klimaat op Aruba en die hittestress kunnen voorkomen.’

Bestektekening

Het ontwerpteam van de ingenieursbureaus Arcadis en Deerns heeft in nauw overleg met het RVB een volledig uitgewerkt ontwerp gemaakt: van constructie tot materialen, installaties en beplantingsadviezen.
Het RVB heeft voor dit project zeer directe en gedetailleerde instructies voor de bouwer gevraagd van het ontwerpteam. ‘We vragen meer dan we gewoonlijk doen. In Nederland is het vaak een bestek met een technisch ontwerp en dan wordt vanuit de aannemende partij wel een werktekening gemaakt. Voor het MATLOG-gebouw willen we een compleet 3D BIM-gemodelleerd ontwerp met alle techniek die in het gebouw komt. Dat houdt in dat het op het niveau van werktekeningen de markt op gaat. Onze ervaring is dat deze werkwijze problemen voorkomt. Bijvoorbeeld omdat alles van buiten moet worden aangevoerd. Als er iets ontbreekt, kun je dat niet even snel oplossen. Daarom schrijven we heel precies voor wat nodig is.’

De aanbesteding voor het MATLOG-gebouw staat binnenkort op TenderNed.