Woningbouw en het vastgoed van Defensie: het zijn twee grote bouwopgaven van het Rijksvastgoedbedrijf (RVB). Zorgt dit voor een gevecht om de ruimte? Of bieden de verschillende opgaven juist kansen?
Beeld: © Rijksvastgoedbedrijf
En hoe gaat de markt al die huizen, appartementen, werkplaatsen, magazijnen en kazernes bouwen, terwijl er schaarste is op de arbeidsmarkt? RVB-reporter Daniël Vredenberg ging op zoek naar antwoorden op vastgoedbeurs PROVADA in de Amsterdamse RAI.
PROVADA 2026

We staan voor grote bouwopgaves in Nederland.
Zo heeft Defensie meer capaciteit en ruimte nodig, en de woningbouw ook.
Dus staan we voor een strijd om de ruimte
óf liggen er kansen voor een mooie samenwerking?
Ik vraag het hier vandaag op de PROVADA.
(Op een bord staat: Welcome to Provada. Paul Meijer, Kapitein ter Zee en Transformatie Vastgoed CZSK:)
LEVENDIGE MUZIEK
PAUL MEIJER: In de regio Den Helder op een heel klein gebied
samen willen werken aan gezamenlijke opgaven.
Dat betekent ook dat als de marine groeit,
we dat op de marinehaven heel moeilijk kunnen uitbreiden.
Een heel mooi voorbeeld is de maritieme stadsontwikkeling op het object Buitenveld,
waarin we eigenlijk de legering van Defensie aan de rand van de stad brengen,
en ook aan de rand van de haven,
zodat we een hele goeie tussenoplossing hebben verzonnen met elkaar
om dat te gaan realiseren.
(Bezoekers lopen over het Volkshuisvestingsplein. Chris Kuijpers, DG Volkshuisvesting & Bouwen:)
DE LEVENDIGE MUZIEK SPEELT VERDER
CHRIS KUIJPERS: Ik denk waar Nederland heel goed in is,
is juist op die schaarse ruimte die we hebben, al die functies een plek te geven.
Wij willen in de woningbouw versnellen.
Daar willen we ook veel meer geïndustrialiseerd bouwen.
Defensie brengt het in de praktijk,
waarbij ze al die legeringsgebouwen moeten bouwen
omdat ze uitbreiding krijgen van hun personeelsbestand.
Wat zij daar leren, kunnen wij weer toepassen in de woningbouw.
DAGVOORZITTER: Dat klinkt als goed nieuws van Defensie en de woningbouw.
Maar goed, dan komt de vraag op: als alle lichten op groen gaan
en we kunnen volop bouwen in de toekomst,
gaat de markt dan al het werk wel aankunnen?
(Marieke Mentink, Plegt-Vos:)
MARIEKE MENTINK: Het zou geweldig zijn als alle seinen op groen gaan.
Dan gaan we naast de twee industriële hallen die we al hebben, er drie bijbouwen.
(Patrick Kip, Dura Vermeer:)
PATRICK KIP: Uiteindelijk zien we dat wij steeds minder vaklieden op de bouw hebben,
dus moeten wij steeds meer prefabricatie doen.
STEF DE VOS: Ik denk dat we heel vaak het wiel opnieuw aan het uitvinden zijn
en het op elk project net even weer anders willen doen.
Maar ik denk dat als je ziet wat er allemaal kan met standaardisatie en productie,
dat de productiecapaciteit echt het probleem niet is,
dat het juist veel meer zit in het voortraject
en het overal in elk gebied net even op een andere manier willen doen.
Maar met standaardisatie en robotisering, uiteraard ook AI, kan alles veel sneller
en denk ik niet dat de mens de beperkende factor hoeft te zijn.
(Aldus Stef de Vos, SDK Vastgoed. Bij de stand van het Rijksvastgoedbedrijf is het druk. Barbara Vissers, Movares:)
DE LEVENDIGE MUZIEK SPEELT VERDER
BARBARA VISSER: Je ziet dat Defensie heel veel vastgoed heeft,
heel veel natuurruimte ook, en eigenlijk is nu de opgave:
hoe gaan we nu in een gebied zorgen dat we de vastgoedopgave realiseren,
maar ook andere voorzieningen weten te realiseren?
Dus door gemeenten, provincies, het Rijksvastgoedbedrijf, Defensie
bij elkaar te zetten en te denken vanuit een gebied, niet alleen vanuit vastgoed,
kun je echt een verschil inbrengen.
Dus op het eerste gezicht lijkt het
alsof Defensie en de woningbouw een strijd met elkaar voeren om de ruimte,
maar wie iets meer inzoomt,
ziet vooral kansen voor een veelbelovende samenwerking,
want dat laatste is een must.
(Beeldtekst: Ga voor meer informatie naar rijksvastgoedbedrijf.nl.)
DE LEVENDIGE MUZIEK SPEELT VERDER EN STOPT DAN