In de grote gebiedsopgave Amersfoort tot Zeist staan niet alleen losse projecten maar complete gebieden centraal. En dat betekent samenwerken aan samenhang in een gebied waar de ruimte steeds schaarser wordt en verschillende belangen samenkomen.
Beeld: Defensie
Op de Utrechtse Heuvelrug werken acht partijen, waaronder Defensie, gemeenten, de provincie, waterschappen, samen aan een complexe ruimtelijke puzzel: de grote gebiedsopgave Amersfoort tot Zeist (A tot Z). Het RVB is hierbij een opdrachtnemende partij van Defensie. Op 3 juni 2026 werd een eerste concrete mijlpaal bereikt: de eerste fase van de verplaatsing van het 45 Pantserinfanteriebataljon van Havelte naar Soesterberg. Ongeveer 100 van in totaal bijna 700 militairen verhuisden.
Beeld: Defensie
De eerste 100 van in totaal bijna 700 militairen verhuisden naar Soesterberg op 3 juni
Fundamenteel anders
Het doel is van A tot Z is om belangen zoals natuur, woningbouw, waterbeheer, recreatie, mobiliteit en uitbreiding van Defensie beter op elkaar af te stemmen in een gebied waar de druk op de ruimte steeds groter wordt. De schaal maakt het werk fundamenteel anders. ‘Vroeger hadden we vooral losse projecten’, vertelt Mathijs Pronk, senior adviseur Expertise & Advies bij het RVB. ‘Nu kijken we naar gebied, cluster, kazerne én project tegelijk.’ Binnen A tot Z zijn locaties daarom onderverdeeld in clusters Oost, Midden en West, met daaronder verschillende projecten op een kazerne. Die samenhang tussen de vier schaalniveaus is nieuw voor zowel het RVB als Defensie. ‘Waar projectmanagers zich richten op afzonderlijke projecten, kijk ik juist naar de verbinding tussen alle opgaven in een gebied. Denk aan thema’s als mobiliteit, energie, water, natuur en ruimtelijke ordening.’
Niet alles staat vast
Het draait daarbij niet alleen om techniek, legt Pronk uit, maar vooral om samenwerken, afstemmen en vooruitdenken. Als opdrachtgever geeft Defensie richting, waarbij het RVB verbindingen legt tussen de betrokken partijen en thema’s. Zoals het organiseren van onderzoeken, het verbinden van specialisten en het inzichtelijk maken van risico’s en keuzes. ‘Hierdoor ontwikkelt de rol van het RVB zich van uitvoerend naar integraal en strategisch ondersteunend. Dat vraagt ook om intensieve samenwerking en wederzijds vertrouwen. Gebiedsontwikkeling betekent namelijk dat niet alles vooraf vaststaat. Soms moet een keuze worden gemaakt op basis van 80 procent zekerheid, in plaats van dooronderzoeken. Dat is spannend voor organisaties die gewend zijn om risico’s zoveel mogelijk uit te sluiten.’
Woningbouw, mobiliteit en energievoorzieningen
‘De samenwerking gaat bovendien verder dan alleen de Defensieopgave zelf.’ Pronk vertelt dat er ook wordt gekeken hoe plannen kunnen aansluiten op regionale ontwikkelingen, zoals woningbouw, mobiliteit en energievoorzieningen. Daarmee wordt Defensie steeds nadrukkelijker onderdeel van een bredere gebiedsaanpak. ‘Voor het RVB betekent dit een verandering in denken. Niet alleen bouwen wat gevraagd wordt, maar vooruitkijken: welke ruimte is straks nodig, welke voorzieningen horen daarbij en hoe organiseer je dat samen met de omgeving?’ De gebiedsontwikkeling A tot Z laat zien dat het RVB daarin steeds meer een verbindende rol krijgt. Niet alleen als bouwer en beheerder, maar ook als partner in complexe gebiedsontwikkeling.