Om geluidsoverlast voor omwonenden tegen te gaan, laat het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) een Ground Run-up Enclosure (GRE) bouwen op Vliegbasis Eindhoven. Een GRE is een plek waar straalmotoren kunnen proefdraaien. ‘Hiermee blijft de vliegbasis binnen de geluidsnormen.’
Beeld: Rijksvastgoedbedrijf
Impressie van de Ground Run-up Enclosure (GRE) waar straalmotoren kunnen proefdraaien
Een vliegtuig van de Koninklijke Luchtmacht kan na groot onderhoud aan de motoren niet zomaar weer ingezet worden. ‘Alle kisten moeten op een motorenproefdraaiplaats een testcyclus doorlopen. En die kan uren duren. Dat proefdraaien veroorzaakt in de omgeving van de Vliegbasis Eindhoven veel geluidsoverlast’, zegt projectmanager Roy Habets van het Rijksvastgoedbedrijf. Defensie vroeg het RVB daarom een proefdraaiplaats te bouwen die het geluid binnen de perken kan houden.
Onderzoek door TNO
De bestaande proefdraaiplaats heeft een simpele aarden wal. Die blijkt niet goed genoeg om het geluid op vangen. ‘Met een wal heb je gewoon veel minder mogelijkheden om het geluid technisch te beïnvloeden’, zegt Habets. ‘Het geluid kan nog steeds alle kanten op. Er moest een ander ontwerp komen. We hebben eerst TNO gevraagd om geluidsmetingen te doen bij verschillende toestellen. Vervolgens heeft NACO, een wereldwijd luchthavenadvies- en ingenieursbureau, op basis van die metingen verschillende opties doorgerekend.’
U-vorm
De uiteindelijk gekozen oplossing bestaat uit drie stalen muren die samen een u-vormige constructie vormen waar het vliegtuig achterwaarts ingereden moet worden. Dat klinkt als een simpele oplossing, maar is het beslist niet, zegt Habets. De constructie moet twee stromen - geluid en warmte – verschillende kanten opsturen. Het geluid mag zich zo min mogelijk verspreiden. Tegelijkertijd moet de warmte, die straalmotoren uitblazen, juist meteen weggeleid worden. ‘Een motor kan niet tegen het inademen van zijn eigen warme lucht. In het ergste geval kan een motor ontploffen.’
Beeld: © mediacentrum Defensie
Airbus A330
Blast deflector
In de aanbestedingseisen staan die twee doelen – geluid absorberen en warmte wegleiden – in de vraagspecificatie centraal. BAM heeft die aanbesteding uiteindelijk gewonnen. ‘BAM heeft ingeschreven met het Amerikaanse bedrijf Blast Deflector, Inc. (BDI) als onderaannemer. BDI is één van de twee marktleiders wereldwijd die blast deflectors kan bouwen.’ Een blast deflector kan de warmte, die een straalmotor fataal kan worden, veilig afvoeren. Aan de achterzijde zitten lamellen waardoor de warmte naar buiten kan. En de stalen muren zijn zo gevormd dat ze het geluid absorberen. Net zoals de wanden in een geluidsstudio. ‘BDI heeft een patent op dit ontwerp en dat heeft te maken met de aerodynamica van de warmtestromen en de absorptie van het geluid.’ Voor Vliegbasis Eindhoven is met computersimulaties een GRE op maat ontworpen.
Bouw
Naar verwachting beginnen de werkzaamheden na de bouwvak. Dan worden de funderingen gemaakt en de benodigde kabels gelegd door BAM. Aansluitend kan BDI de GRE plaatsen. Om stikstofdepositie te voorkomen, zullen BAM en BDI alle werkzaamheden met elektrisch materieel uitvoeren. Begin 2027 moet de Ground Run-up Enclosure klaar zijn. Hoeveel geluidsreductie de GRE precies op zal leveren, is volgens Habets onmogelijk te voorspellen. ‘Het hangt van zoveel factoren af: de wind en andere weersomstandigheden. Daarnaast heb je de bedrijvigheid van de vliegbasis zelf. En het burgerdeel van de luchthaven Eindhoven levert ook veel geluidsoverlast op. Maar we weten zeker dat het een aanzienlijke reductie zal zijn. Met deze GRE blijft de vliegbasis binnen de geluidsnormen.’