Verhalen

Projectleider bodemonderzoek Rik Holleman

Zijn werkterrein ligt vooral in de regio’s Noord-Brabant en Limburg. Maar hij wordt ook gespot op defensieterreinen in Enschede en Den Haag. Projectleider bodemonderzoek en –sanering Rik Holleman zorgt dat de bodem van ons vastgoed schoon is. In het bodemsaneringsprogramma 2023 staat - bij de verschillende (verontreinigde) gronden die het Rijksvastgoedbedrijf beheert - hoe wij daarmee in de komende jaren omgaan. ‘Het programma is een meerjarenplan voor de sanering van RVB-gronden. Voor mijn projecten zorg ik voor: saneringsplannen, onderzoeken en aanvragen van beschikkingen en als dat nodig is voor de uitvoering van de sanering’, zegt Holleman.

Rik Holleman

Hij is gepokt en gemazeld in het vak. Na zijn opleiding Milieutechnologie werkte hij tussen 1999 en 2015 als projectleider bodemonderzoek en -sanering bij de adviesbureaus Haskoning in Den Bosch en Lankelma Geotechniek in Oirschot. Sinds 2015 stort hij zich vol enthousiasme op zijn werk bij het Rijksvastgoedbedrijf. Wat drijft hem? ‘Een spin in het web zijn. Samenwerken met verschillende disciplines, intern en extern. En tot een mooi eindresultaat komen’, aldus de Brabander. Erg leuk vindt hij het dat de fusie hem een bredere klantenkring heeft gebracht: naast defensieobjecten ook musea en justitiële gebouwen.

Op pad met Rik Holleman

Rik Holleman in gesprek met aannemer saneringsbedrijf

9.05 uur: Explosieven in Enschede

Voormalig vliegveld Twente in Enschede werd in de Tweede Wereldoorlog flink gebombardeerd. Her en der lagen nog niet gesprongen explosieven. Het Rijksvastgoedbedrijf deed bodemonderzoek omdat de locatie verkocht zou worden. Maar daarvoor was wel eerst sanering van de verontreinigde grond nodig. Holleman begeleidde met de RVB-afdeling Inkoop het aanbestedingstraject voor de saneringswerkzaamheden.

Hij was ook betrokken bij bewonersavonden. ‘Daar kregen we vragen over het hoe, wat en waarom van de sanering. En welke overlast de omgeving eventueel zou krijgen. Er was ook kap van bomen nodig. En dat is altijd een gevoelig issue’, zeg hij. Holleman vraagt de aannemer van het saneringsbedrijf ter plekke of er tijdens het graven nog bijzondere zaken zijn waargenomen. En of er reacties zijn uit de omgeving. Het antwoord: ‘Alles verloopt probleemloos.’

Rik Holleman in gesprek met projectleider saneringsbedrijf

9.40 uur: In de bouwkeet

Een extern milieuadviesbureau geeft de aannemer in dit project opdracht waar en hoe hij moet graven. Holleman neemt in de bouwkeet de laatste actiepunten door met de projectleider van het saneringsbedrijf. Checklist: bewonersbrieven versturen, een verzekering voor bodemsanering afsluiten, eind maart het terrein schoon opleveren en de flora en fauna beschermen. Conclusie: er is al aardig wat afgevinkt op de lijst. Nu het saneringswerk de voltooiing nadert, volgt een evaluatierapport van het milieu-adviesbureau. Als dat is goed gekeurd, kan het terrein in de verkoop.

Rik Holleman op ov-fiets

12.20 uur: Met ov-fiets op Waalsdorpervlakte

Na zijn afspraak op voormalig vliegveld Twente spoedt Holleman zich naar het station in Enschede. Op naar Den Haag, waar hij na aankomst op de ov-fiets springt. Op weg naar het defensieoefenterrein op de Waalsdorpervlakte. Hier heeft hij een overleg over de zuivering van
grondwater bij de schietbaan.

Holleman en Van Hulst op schietbaan met beheerder

12.40 uur: Op de schietbaan

Vooral defensiepersoneel van de landmacht en de marechaussee maakt gebruik van de schietbaan. Rik Holleman heeft samen met Edmond van Hulst van het saneringsbedrijf overleg met de de beheerder van Defensie. Er moet namelijk een plan komen om het grondwater te zuiveren onder en rond de baan.

Schietschijven

12.55 uur: Schietoefeningen

Na een kijkje op de schietbaan passeren we de opslagruimte. Hier hangen her en der getuigen van de schietoefeningen. Is dit een goede schutter geweest?

Metaalresten van kogels

13.00 uur: Metaalresten van kogels

Goede schutter of niet… ‘Verschillende metalen zoals lood en antimoon komen na het schieten vrij uit de kogels op de schietbaan. Dit leidde tot behoorlijke bodemverontreiniging. Daarom is de grond onder en om de schietbaan gesaneerd. Ook is de schietbaan nu voorzien van rubberen lamellen die de kogels opvangen’, vertelt Holleman.

Rubberen lamellen met kogels

13.15 uur: Rubberen lamellen met kogels

De rubberen lamellen zijn zeker een verbetering om grondverontreiniging tegen te gaan. Maar de andere kant van het verhaal is dat de lamellen relatief snel aan flarden worden geschoten. En dat betekent: ‘jaarlijks vervangen’, laat de defensiemedewerker weten.

Holleman en Van Hulst in gesprek met beheerder

13.35 uur: Plan doorspreken met beheerder

Het resterende probleem is de grondwaterreiniging. Er is geen risico voor de gezondheid, maar uit voorzorg verzocht drinkwaterbedrijf Dunea, dat drinkwater in Zuid-Holland produceert uit duinwater, om behalve de grond ook het grondwater te reinigen. De omgevingsdienst Haaglanden (bevoegd gezag) wil dit ook. Holleman geeft een bodemsaneringsbedrijf de opdracht om dit uit te voeren. In de koffiekamer, die oogt als een klein oorlogsmuseum, praten Holleman en projectmanager Edmond van Hulst, van het bodemsaneringsbedrijf, de beheerder van de schietbaan bij.

Holleman en Van Hulst bespreken boorplekken

13.55 uur: Terreininspectie

Op 3 plekken onder de grond rondom de schietbaan komen pompen met onttrekkingsfilters. Een jaar lang moeten deze het grondwater onttrekken en naar de riolering lozen. Een zuivering filtert de metalen uit het water voordat dat geloosd wordt. Holleman: ‘Zo spoel je het grondwater door. In het saneringsplan staat precies wat nodig is om het grondwater met succes te reinigen. En we hopen natuurlijk dat we daarin slagen.’

Boorplek onder putdeksel bekijken

14.10 uur: Plekken om te boren

Holleman en Van Hulst zoeken naar geschikte plekken voor het reinigingssysteem. Het voorstel is om 2 bronnen naast de zwarte muur van de schietbaan aan te boren. Hierin komen de pompen met de onttrekkingsfilters. De mannen overleggen over de afmetingen die hiervoor nodig zijn. Ze lopen achter de schietbaan langs naar een put. ‘Hier moet een 3e bron worden aangeboord, tot 7 meter diep’, roept Van Hulst tegen Holleman.

Holleman en Van Hulst in gesprek

14.25 uur: Energievoorziening

Waar komt de energie vandaan voor de zuiveringsinstallatie en de pompen die het water omhoog pompen naar de zuiveringsinstallatie? Dat is nog in onderzoek. Holleman: ‘Uiteraard stem ik alle noodzakelijke ingrepen op het terrein af met Defensie.’

Rik Holleman

14.55 uur: Terug naar Den Bosch

Het veldwerk rond de schietbaan zit erop. Het is nu aan het bodemsaneringsbedrijf om met een definitief plan van aanpak te komen. Holleman stapt weer op de fiets en laat de Waalsdorpervlakte achter zich. Terug naar Den Bosch..