Verhalen

Adviseur water Marijn van Zeijl

Marijn van Zeijl is adviseur water bij de directie Vastgoedbeheer. Vanwege de uitbreiding van vliegbasis Woensdrecht wordt de complete waterhuishouding op het 500 hectare grote terrein uitgebreid. Goed moment om ook naar mogelijke verduurzaming te kijken, vinden zowel opdrachtgever Defensie als het Rijksvastgoedbedrijf. Van Zeijl betrok studenten van de Hogeschool Rotterdam (afdeling watermanagement) bij een deel van die opgave. En het groepje dat met de beste ideeën kwam, mocht een dag met Van Zeijl op pad om ter plekke alle voorzieningen te bekijken die met water te maken hebben. We doen alles met de auto vandaag: de afstanden tussen de verschillende gebouwen en objecten op de basis zijn groot.

Heel kort door de bocht gezegd zorgt Van Zeijl ervoor dat water dat op de vliegbasis komt en het terrein weer verlaat, in goede banen wordt geleid. En dan heeft hij het over grondwater, drinkwater, hemelwater, afvalwater, bluswater, proceswater, rioolwater, spoelwater, drainagewater.. en dan vergeten we er vast nog een paar.

Ga mee op pad met Van Zeijl en ‘zijn’ studenten.

11.20 uur: Aankomst op vliegbasis Woensdrecht

Marijn van Zeijl is bij veel projecten betrokken en dan voornamelijk bezig met het regelen van vergunningen rondom water: ‘In Petten is een schietterrein en belandt er munitie in de Noordzee. In Den Helder moet een steiger worden vervangen in een waterkering.’
Een bureaubaan dus? ‘Nee, helemaal niet. Ik moet juist overal gaan kijken om te zien wat we kunnen doen en wat de impact daarvan is.’ Vandaag dus op de vliegbasis in Woensdrecht.

11.30 uur: Badges opspelden

Joost Brouwer, Sam Reints en Jelijn Franse (van rechts naar links op de foto) noemen het ‘gaaf’ een dag rond te mogen kijken in de praktijk. ‘Dit is zo’n interessant gebied. We hebben ons plan bedacht aan de hand van bijvoorbeeld rioleringskaarten, en nu zie je hoe het er werkelijk uitziet.’ Marijn van Zeijl vindt de inbreng van studenten waardevol. ‘Deze studenten denken echt 'out of the box.' Bij het Rijk denken we nogal eens conventioneel: als iets goed is gegaan, doen we het nog een keer. Zij zijn veel meer bezig met innovaties. Die frisse blik kunnen we best vaker inschakelen , vind ik.’

Sleutels

Leo Sillekens werkt ook bij het RVB en is op de vliegvelden aanwezig voor dagelijkse uitvoeringszaken en calamiteiten op het gebied van bodem en water. Hij beschikt over een bos met technische sleutels waarmee hij elk gebouw op de basis kan openen. Hij weet alles, kent iedereen en is het toonbeeld van een joviale Brabander. ‘Ik ben het smeermiddel tussen Defensie en het RVB.’ Met twee auto’s rijden we achter Leo aan, van hot naar her over de basis.

11.30 uur: Zuiveren

Vliegbasis Woensdrecht is een militair vliegveld, waar vliegers worden opgeleid en waar het onderhoud plaatsvindt aan helikopers en F-16’s. Vooral dat laatste heeft veel invloed op de waterhuishouding, zegt Van Zeijl. ‘Vliegtuigen en helikopters worden hier schoongemaakt. Daarbij komen olie en verfresten, maar ook zware metalen in het afvalwater. Dat moet eruit, voordat het op het riool geloosd kan worden.’ Op het terrein staat een chemische afvalwaterzuivering: die moet worden vernieuwd en uitgebreid ‘en we willen natuurlijk kijken of we het afvalwater zó goed kunnen reinigen, dat we het kunnen hergebruiken.’

12.15 uur: Pompen, meters, leidingen

De reinwaterkelder van vliegbasis Woensdrecht heeft de omvang van twee flinke zwembaden. Hier komt het drinkwater voor de basis allemaal binnen. De brandweer heeft eigen, knalrode voorzieningen. Er is natuurlijk een noodaggregaat: continu bedrijfsklaar, als de stroom uitvalt, kan Woensdrecht nog 48 uur door draaien.

12.35 uur: Lozingspunt

Terwijl er een Chinook over komt wijst Van Zeijl naar een weilandje en een sloot met duikers. Een cruciale plek, blijkt. ‘Het lozingspunt. Hier komt al het regenwater van de basis uiteindelijk naar toe.’ De sloot die het allemaal af moet voeren kan dat soms niet aan, twee duikers in de sloot veroorzaken extra opstuwing, de naastgelegen aspergevelden van een boer staan soms blank en die is daar begrijpelijk niet blij mee. ‘Dat moet dus anders.’ Gevolgen van de klimaatverandering, constateren de studenten. ‘Daar zijn we in onze studie voornamelijk mee bezig.’ Er arriveert een auto van Defensie: of we alsjeblieft heel snel weg willen zijn hier, zo vlakbij de landingsbaan. Daar gaan we weer, met drie auto’s achter elkaar aan.

Kan Van Zeijl nu concreet wat met de voorstellen van de studenten? ‘De ideeën zijn leuk, maar ik heb hen niet met mogelijke investeringskosten belast, terwijl die natuurlijk wel een rol spelen. Zij hebben zich gefocust op het proceswater: nagedacht of het water na de chemische waterzuivering hergebruikt kan worden voor bijvoorbeeld het reinigen van de vliegtuigmotoren. Dat is interessant.’

14.20 uur: Brandweer

Er komen meer militairen naar de vliegbasis, er komen meer vliegtuigen dus er zal meer water nodig zijn in de toekomst. Er wordt nu drinkwater gebruikt om vliegtuigen te wassen en ook de brandweer op de basis gebruikt deels drinkwater als bluswater bij oefeningen. Het is de bedoeling om zoveel mogelijk afvalwater te zuiveren zodat het hergebruikt kan worden als ‘proceswater’.

Vliegtuigdummies

Een enorm terrein is het domein van de brandweer van de vliegbasis. Helaas is het onderhoudsweek, dus er wordt niet met echt vuur geoefend vandaag. Indrukwekkende dummy’s van helikopters en vliegtuigen, autowrakken en een van binnen pikzwart en aardedonker oefen-gebouw (‘een soort escape-room’) spreken wel tot de verbeelding. Maar het draait hier weer om het water: het bluswater wordt natuurlijk gefilterd door de bodem en verzameld in een enorm bassin, zodat het weer hergebruikt kan worden. ‘Gesloten cyclus’, concluderen de studenten. En hop, weer in de auto’s, op weg naar de ‘wasstraat’.

14.30 uur: In de washangar

De washangar, oftewel: de vliegtuig-wasserette. Er staan drie ‘kisten’, type Pilatus. Lesvliegtuigen. Voor de schoonmaak gebruiken de medewerkers ontkalkt drinkwater.

Schrobben

Elke drie weken krijgt elk toestel een schrobbeurt met sop en water. ‘En na een botsing met een vogel of iets anders, natuurlijk eerder’, zegt hangar-chef Gerben Adema (rechts op de foto). De studenten tonen zich verbaasd: ‘Ik dacht dat ze die vliegtuigen wel in de open lucht zouden afspuiten.’ En ook hier geldt: straks komen er meer vliegtuigen, dus is er meer water nodig.

De studenten vinden het allemaal geweldig. ‘Ik dacht: we krijgen een paar waterbassins te zien, dit had ik echt niet verwacht en je kunt je nu veel meer voorstellen bij zo’n opgave.’

16.30 uur: Meetkast

De laatste stop is bij een onaanzienlijk groen gestukt gebouwtje aan de rand van een weiland, maar de studenten hebben direct door dat dit een belangrijk object is. Van Zeijl bevestigt hun vermoedens: dit is de meetkast van het lozingspunt gemaal Kooiweg. Hier worden monsters genomen. ‘Het waterschap kan hier de vervuilingsgraad meten van het water dat we op het riool lozen. Hier worden we op afgerekend. Als het niet klopt is het: dokken.’ De controle van het waterschap Brabantse Delta is streng, en dat is helemaal terecht, merkt hij op. ‘Je zit hier dicht op de terreinen van Evides, het drinkwaterbedrijf.’

V.l.n.r: Marijn van Zeijl, Sam Reints, Joost Brouwer en Jelijn Franse

16.45 uur: Spotje

Die studenten, die kunnen we als RVB misschien eens inzetten voor een wervingsspotje, want ze zijn razend enthousiast geworden. ‘Eerlijk gezegd leek werken bij het Rijk nogal stoffig. Maar als je hoort en ziet wat Marijn allemaal doet, is het dat juist helemaal niet.’ En: ‘Ik ben verbaasd en vind het goed dat de rijksoverheid zo bezig is met de toekomst en met duurzaamheid.’