Plaatsen windmolens en zonnepanelen

Door het verlenen van een opstalrecht kan het Rijksvastgoedbedrijf rijksgrond en rijkswater beschikbaar stellen voor het opwekken van hernieuwbare energie. Bijvoorbeeld door het plaatsen van windmolens en zonnepanelen. Ook bieden we ruimte aan innovatieve of minder voorkomende vormen van energieopwekking, zoals het bouwen van waterkrachtcentrales.

Gronduitgifte voor energieopwekking

Met het Klimaatakkoord wil het kabinet de CO2-uitstoot reduceren; hier is een energietransitie voor nodig. Om hieraan bij te dragen geeft het Rijksvastgoedbedrijf rijksgronden uit voor de opwekking van hernieuwbare energie. Bij de gronduitgifte voor energieopwekking houden we rekening met de primaire functie van de grond, maar zoeken we ook naar kansen. Zo geven we grond naast een snelweg in gebruik voor het ontwikkelen van een zonnepark en grond langs een kanaal uit voor het bouwen van windmolens.

Voor de opwekking van hernieuwbare energie geven we gronden in gebruik aan derden, bijvoorbeeld een ontwikkelaar of een bewonerscoöperatie. Wij werken daarbij openbaar, marktconform en transparant en selecteren in een openbare inschrijvingsprocedure de partij die het project zal realiseren en exploiteren.

Er zijn meerdere projecten op rijksgronden gerealiseerd, in ontwikkeling of gepland, zoals Streepland, Etten-Leur en de Slufter op de Maasvlakte.

Hoe geven we grond in gebruik?

Het Rijksvastgoedbedrijf is privaatrechtelijk beheerder van rijksgronden. Dat betekent dat het Rijksvastgoedbedrijf de partij is die rijksgronden kan verkopen, verhuren of op een andere manier in gebruik kan geven aan partijen. Voor de opwekking van hernieuwbare energie verlenen we een recht van opstal aan partijen, zoals ontwikkelaars of bewonerscoöperaties, die het project zullen realiseren en exploiteren. We handelen hierbij marktconform, openbaar en transparant. In een openbare inschrijvingsprocedure selecteren we de meest geschikte partij om het project te realiseren en exploiteren. Zo creëren we een gelijk speelveld voor iedereen. In specifieke gevallen kan het Rijksvastgoedbedrijf kiezen een Voornemen tot Overeenkomst te publiceren, waarin we kenbaar maken bepaalde grond aan een partij te zullen gunnen. Indien een andere geïnteresseerde partij kan aantonen het project ook te kunnen realiseren, organiseren we alsnog een openbare inschrijving.

Biedboek

Voorafgaand aan de openbare inschrijvingsprocedure onderzoekt het Rijkvastgoedbedrijf of het mogelijk en wenselijk is om op de locatie hernieuwbare energie op te wekken. Dit doen we in overleg met andere betrokken overheden. Als een locatie geschikt is, publiceren we de beschikbare gronden op Biedboek.nl. Het biedboek bevat informatie die een inschrijver nodig heeft om een bieding te doen, bijvoorbeeld:

  • Belangrijke data van de procedure.
  • Informatie over de locatie en de randvoorwaarden die op de locatie gelden, bijvoorbeeld technische eisen vanuit Rijkswaterstaat bij locaties langs de snelweg.
  • De (minimum)eisen waar een bieding aan moet voldoen en de criteria op basis waarvan punten worden toegekend: de gunningscriteria.
  • De opstalovereenkomst, de huurovereenkomst, de algemene voorwaarden van het Rijksvastgoedbedrijf.

Na de publicatie van het biedboek hebben geïnteresseerden de mogelijkheid om hun plan in te dienen. Deze periode varieert van 6 tot 26 weken. Vervolgens kiezen we de meest geschikte partij op basis van de gunningscriteria.

Vergunningen

Voordat een geselecteerde partij kan starten met de aanleg van het project, moet deze ook beschikken over de benodigde publiekrechtelijke vergunningen. Om ervoor te zorgen dat een project doelmatig kan worden gerealiseerd, werkt het Rijksvastgoedbedrijf voorafgaand en tijdens de openbare inschrijvingsprocedure samen met (lokale) overheden, die verantwoordelijk zijn voor de ruimtelijke inpassing en publiekrechtelijke vergunningverlening. De mate van voorbereiding van vergunningverlening verschilt per project. Het is uiteindelijk aan de geselecteerde partij om de benodigde publiekrechtelijke vergunningen te verkrijgen.

Periode uitgifte grond

We geven de grond in beginsel uit voor een periode van 20 jaar. Als na deze periode het opwekken van hernieuwbare energie op deze locatie nog gewenst is, zal de grond opnieuw via een openbare inschrijvingsprocedure in gebruik worden gegeven. De hoogte van de grondvergoeding (retributie) die de marktpartij moet betalen is afhankelijk van het opgesteld vermogen. Wij hanteren een vast bedrag per Megawattuur (MWh). Dit bedrag wordt jaarlijks geïndexeerd.

Energie opwekken op (erf)pachtgrond

Het Rijksvastgoedbedrijf heeft een portefeuille met meer dan 40.000 hectare agrarische grond. De (erf)pachtcontracten die agrarische ondernemers met het Rijksvastgoedbedrijf hebben afgesloten, gaan uitdrukkelijk uit van agrarisch gebruik. Voor het in gebruik geven van deze gronden voor andere doelen dan agrarische, bijvoorbeeld het opwekken van hernieuwbare energie, dient een ander contract gesloten te worden. We geven hiervoor geen voorkeursrecht aan zittende (erf)pachters die het agrarisch gebruik willen inwisselen voor ander gebruik, zoals het exploiteren van zonnepanelen. Als het Rijksvastgoedbedrijf het opwekken van hernieuwbare energie op agrarische grond gewenst vindt, zullen we die grond via een openbare inschrijvingsprocedure aan de markt aanbieden.

Pilotprogramma Hernieuwbare Energie op Rijks(waterstaat)-areaal

Het Rijksvastgoedbedrijf werkt samen met Rijkswaterstaat en de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland aan een pilotprogramma Hernieuwbare energie op Rijks(waterstaat)-areaal. Zo kunnen we experimenteren met het uitgeven van rijksgronden voor grootschalige hernieuwbare energieprojecten via een openbare inschrijvingsprocedure. We doen dit in opdracht van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat.

Vraag over huur, pacht of erfpacht

Hebt u een vraag over huur, pacht of erfpacht van rijksvastgoed? Vul het formulier in onderaan de pagina 'Verhuren en in gebruik geven'